گروسی: ایران به عنوان عضو انپیتی، میتواند اورانیوم غنیسازی کند | نمیتوانم ۱۰۰ درصد مطمئن باشم اما احتمالا ذخایر اورانیوم ۶۰ درصد ایران در تاسیساتی قرار دارد که مورد حمله واقع شد
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی احتمال وجود اورانیوم غنیشده ایران در سایتهایی که رژیم صهیونیستی و آمریکا در ژوئن گذشته آنها را بمباران کردند، را بعید ندانست.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، «رافائل گروسی»، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، در گفتوگو با روزنامه «فایننشال تایمز» گفت: «آژانس بینالمللی انرژی اتمی این باور محکم را دارد که اورانیوم همچنان (در سایتهای زیرزمینی) وجود دارد.»
با این وجود، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی تصریح کرد که در مورد این موضوع ۱۰۰ درصد اطمینان ندارد.
او به فایننشال تایمز گفت: بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی ماهها منتظر بودند تا به سه سایت مهم غنیسازی هستهای ایران که اسرائیل و آمریکا در ژوئن ۲۰۲۵ بمباران کردند، اجازه دسترسی پیدا کنند.
پیش از این، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، اظهار داشت که مقامات ایران از میزان اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی که از حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در ژوئن برجای مانده باشد، مطلع نیستند.
گروسی همچنین گفت: «پس از بررسی اطلاعات از منابع دیگر، مشخص شد که این یک موضع مورد توافق است و حتی ایرانیان نیز با آن موافقت خواهند کرد، اما آن را علناً تأیید نخواهند کرد.»
او افزود: «ایرانیها از ورود بازرسان ناظر هستهای به آن سایتهای زیرزمینی که دو مورد از آنها توسط بزرگترین سلاحهای متعارف جهان بمباران شده بودند، ممانعت کرده بودند تا زمانی که بتوانند «اقدامات یا پروتکلهای خاص» را اعمال کنند. اینها دلایلی هستند، توجیهاتی برای آنچه اساساً یک موضع سیاسی است. به غیر از «اقدامات حفاظت فیزیکی منطقی که ممکن است لازم باشد هنگام ورود به تونلی که بمباران یا مورد حمله قرار گرفته است، انجام دهید، به هیچ چیز دیگری نیاز نیست. این بخشی از گفتگوی جاری ما و همچنین اختلاف نظر با ایران است. »
تهران گفته است که ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم که خلوص ۶۰ درصدی آن غنی شده بود، پس از بمباران ها زیر آوار باقی مانده است. کشورهای غربی نگران سرنوشت آن هستند. گروسی با اشاره به تأسیسات زیرزمینی گفت که آژانس بین المللی انرژی اتمی «تصور محکمی دارد که [اورانیوم] هنوز وجود دارد. من نمی توانم صد در صد مطمئن باشم، اما ما کاملا مطمئن هستیم، و با بررسی متقابل از منابع دیگر، این دیدگاه مورد توافق است و حتی ایرانی ها نیز موافق هستند، اما تایید نمیکنند.
گروسی هشدار داد که «تجزیه و تحلیل، مشابه بازرسی فیزیکی نیست و وجود ذخایر، خطرات خاص خود را دارد. او گفت: «مواد موجود است و این مواد برای ساخت چند، شاید دهها دستگاه [هستهای] کافی است». این چیزی است که جنبه تکثیر دارد، که غیرقابل انکار است - حتی اگر پنهان یا پوشیده از آوار باشد.»
رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفت، تصمیم اسرائیل برای بمباران ایران همچنین مانع از بازرسی برنامه ریزی شده یک سایت جدید در ایران شد. درست قبل از جنگ، ایران یک تأسیسات زیرزمینی جدید در اصفهان اعلام کرد و ما بلافاصله درخواست دسترسی به آن کردیم، مجوز دسترسی اعطا شد و قرار شد در ۱۳ ژوئن بازدید کنیم.»
همان روز اسرائیل شروع به بمباران ایران کرد. اکنون بازرسان آژانس قادر به بازدید از آن سایت نیستند. گروسی گفت: «آن مکان آنجاست – اما میتواند فقط یک سالن خالی باشد، یا میتواند آمادهسازی برای سانتریفیوژها باشد». ما حتی نمی دانیم که تجهیزات داخل آن وجود دارد - نباید حدس و گمان بزنیم.»
امضاکنندگان معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (ان پی تی)، که ایران آن را امضا کرده اما اسرائیل آن را امضا نکرده است، موظفند مکانهایی را برای بازرسی تنها در صورتی در دسترس قرار دهند که با برنامه تسلیحات هستهای مرتبط باشند. اسرائیل یک سیاست ابهام استراتژیک در مورد برنامه تسلیحات هستهای خود دارد، که طبق تخمین فدراسیون دانشمندان آمریکایی از دهه ۱۹۶۰ تقریباً ۱۰۰ سلاح هستهای تولید کرده است، سایت های خود را برای بازرسی مستقل باز نکرده است.
گروسی گفت: "تطبیق برای ما به معنای دسترسی کامل به بازرسی است." ایران میتواند اورانیوم را غنیسازی کند، اما «مقدار پیشرو در رژیم ان پی تی این است که آنها میتوانند این کار را انجام دهند، اما باید به من دسترسی بدهید تا بتوانم تا آخرین گِرَم آن را بررسی کنم، اینکه مهر و موم شده است و به چیز دیگری تبدیل نشده است».
در شب ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵،رژیم صهیونیستی یک عملیات نظامی علیه ایران آغاز کرد. دو طرف به مدت ۱۲ روز با یکدیگر در تبادل آتش بودند و ایالات متحده نیز به این عملیات پیوست.
حملات آمریکا به تأسیسات هستهای ایران عملیاتی بود که در ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵ (۱ تیر ۱۴۰۴)، توسط نیروی هواییو نیروی دریایی آمریکا با عنوان عملیات «چکش نیمهشب» به سه مجموعه از تأسیسات هستهای در ایران از جمله تأسیسات اتمی فردو، تأسیسات اتمی نطنز و تأسیسات اتمی اصفهان صورت گرفت.
ترامپ این حملات را «حملهای بسیار موفق» توصیف نمود و گفت ارزیابی خسارات ناشی از بمباران همچنان ادامه دارد. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نیز در این باره گفت که در این عملیات، سایتهای هستهای متحمل «خسارات شدیدی» شدهاند.
در پاسخ، ایران به پایگاه هوایی العدید در قطر حمله کرد. روز بعد، ترامپ آتشبس میان ایران و اسرائیل را اعلام کرد و به این درگیری پایان داد.
